Wicca is een neo-paganistische religie, opgericht rond 1950 door Gerald Gardner die hiervoor elementen vanuit de volkstradities, vrijmetselarij, oude culturen en occultisme samenbracht. Het woord witchcraft of hekserij is toen pas terug naar buitengekomen. Binnen de wicca bestaan structuren en gebruiken voor rituelen, inwijdingen, … die door iedereen kunnen geleerd en gebruikt worden. Hoewel voor velen de termen moderne hekserij en wicca onderling verwisselbaar zijn, lijkt het ons dat de term moderne of eclectische hekserij veel ruimer kan worden genomen en dat wicca meer kan worden geassocieerd met enkele specifieke tradities zoals gardneriaanse, alexandrijnse , seax of dianic wicca.

Binnen de wicca is er geen wereldwijde hiërarchische structuur of organisatie. Er is geen paus wiens mening dient te worden gevolgd. De meeste wicca’s erkennen wel een gradensysteem waarbij de 3de graad, die van hogepriester of hogepriesteres als het hoogste niveau beschouwd wordt. Door dit gradensysteem en de meer gestructureerde overtuigingen vinden we binnen de wicca meer covens en minder solitaire beoefenaars.

Wicca kent geen heilig schrift en heeft geen bijbel en geen Koran. Er zijn geen stellingen of credo’s waaraan alle wicca’s zich dienen te onderwerpen. Essentieel is wel dat de regel “Doe wat je wilt, zolang je niemand schaadt” wordt gerespecteerd. Deze regel legt alle verantwoordelijkheid bij jezelf, om alles wat je doet zorgvuldig te overwegen en niemand schade te berokkenen. Verder geloven de meeste wicca’s dat alle magische en andere handelingen in drievoud naar hen terug zullen keren. Zowel de goede dingen die men doet, als de eventuele misstappen. Vandaar dat de meeste bona fide wicca’s zich ervoor hoeden hun magie te gebruiken op negatieve wijze.

Wicca’s vereren zowel hun Godin als hun God. Zij erkennen een soort twee-eenheid tussen het vrouwelijke en het mannelijke element die elkaar aanvullen en in evenwicht houden. Ze zijn niet gelijk, maar wel gelijkwaardig. Deze polariteit is als het ware de motor van de schepping en weerspiegelt zich zowel in de natuur (met zowel vruchtbare als destructieve krachten, licht en donker), in de mens (man en vrouw) als op goddelijk vlak (God en Godin).

Binnen de moderne hekserij werden er ook een aantal strekkingen of tradities aangenomen; zo is er bijvoorbeeld de Gardneriaanse hekserij, genoemd naar Gerald Gardner. Heel wat Gardneriaanse covens werken trouwens skyclad. Er is ook Alexandrijnse hekserij, genoemd naar Alex Sanders die overigens van origine ook Gardneriaans was; hij werd ingewijd door een Gardneriaanse heks, maar de beweging rondom hem werd bekend onder de naam ‘Alexandrijnse hekserij’. Heel wat van de Alexandrijnse covens werken eveneens skyclad, wat uiteraard niet wilt zeggen dat er geen Gardneriaanse en Alexandrijnse covens zijn die werken in gewaden. Er bestaat vandaag de dag een uitgebreid overzicht van bestaande heksentradities; er is traditionele hekserij, Welsche hekserij, Schotse hekserij, Ierse hekserij, hoewel het strikt genomen redelijk nieuw is voor Ierland. Hekserij werd pas geintroduceerd in Ierland toen de Noormannen binnenvielen. Daarvoor stonden heksen bekend als de ‘Bhean Fasa’ wat Gaelic is voor wijze vrouw. Het waren de Noormannen die het concept van coven rituelen in Ierland introduceerden zoals in het geval van Alice Kyteler, de bekende heks van Kilkenny, die een gegoede Noorse vrouw was die door de kerk werd beschuldigd van het beoefenen van hekserij. De geschiedenisboeken vemeldenechter niets over het feit of ze al dan niet spiernaakt doorheen Kilkenny rende, ik betwijfel het ten zeerste, het weer daar is veel te koud!

De moderne hekserij zoals deze vandaag de dag bekend is, is een gemoddeleerde en redelijk recente beweging. Heel wat mensen proberen ons te doen geloven dat het een eeuwenoude religie is die duizenden jaren teruggaat. De filosofie is misschien wel heel oud, maar de huidige vorm ervan is een zeer modern en hedendaags concept. Laat ons beginnen bij de hekserij zoals wij dit de dag van vandaag kennen.

In 1950 werd de wet op de hekserij in Engeland afgeschaft en vervangen door de wet tegen frauduleuse media. Het was de politie die vroeg om deze afschaffing vroeg omdat de wet totaal onbruikbaar en onwerkbaar was. Het vervolgen van iemand omdat zij of hij een heks was, was een hele sensationele bedoening en complete onzin. Rond diezelfde tijd was er een man, Gerald Gardner. Hij beweerde een doctoraat te hebben wat in feite niet helemaal juist was. In de buurt van New Forrest in New Hampshire ontdekte hij een groep mensen die een Rozekruis theater hadden. Hij was er vast van overtuigd dat dit heksen waren die een eeuwenoude religie beleefden. Ze beoefenden in elk geval wel een zekere religieus ritueel, dat sommige mensen eventueel als hekserij kunnen omschrijven. Ze vormden een hechte groep die later door Gardner bekend werd als de New Forrest coven. De rituelen die ze deden waren zeer spartaans. Het waren overigens heel gegoede mensen, ze hadden allemaal een goede opvoeding genoten, hadden gestudeerd en zowel mannen als vrouwen maakten deel uit van de groep. We moeten er ook rekening mee houden dat dit plaatsvond net na de tweede wereldoorlog. Deze mensen hadden bijgevolg een verschrikkelijke tijd meegemaakt; honderdduizenden waren over de ganse wereld gestorven aan de gevolgen van de oorlog en de groep in New Forrest was jong had als reactie als het ware voor zichzelf een filosofie uitgewerkt dat vandaag de dag zou omschreven worden als een hippie-beweging. Gardner ontmoette hen en werd voorgesteld aan Dorothy Clutterbuck die de leiding van de groep op zich had genomen, de rol van de zogenaamde hogepriesteres. Gardner was ervan overtuigd dat deze groep mensen een coven was. Of dat zo is of niet zullen we nooit weten, maar dat doet er in feite niet toe. Wat er wel toe doet is dat Garder zo enthousiast was over hun religieuse praktijken dat hij deze ook aannam en later, samen met mensen zoals Doreen Valliente, paste hij de filosofie aan tot een werkbaar geheel. Daaruit ontstond nog later de moderne hekserij zoals die vandaag de dag bekend is.

Ik ben er echter van overtuigd dat de beoefening van hekserij toen en vandaag weinig of geen gelijkenis heeft met de beoefening van enige vorn van hekserij over de afgelopen 400 tot 500 jaar. En doorheen de tijd, sinds het ontstaan in de jaren ’50 van de vorige eeuw, is hekserij gegroeid en geevolueerd. En tijdens deze evolutie werd er als het ware gezocht en teruggekeerd naar de werkelijke wortels. Als er bijvoorbeeld hekserij zou beoefend zijn door mensen op het platteland 300 à 400 jaar geleden, zou dit absoluut niet in covenverband zijn geweest, maar op een één-tot-één basis; leraar en leerling. Binnen de moderne hekserij wordt er soms gezegd dat de overdracht van kennis van man tot vrouw en van vrouw tot man dient te gebeuren. Volgens mij is dit pure onzin. Ik denk dat hekserij vroeger van vrouw tot vrouw werd onderricht, generatie op generatie, en omgekeerd ook van man tot man. Het moet een praktische filosofie geweest zijn waarin de student leert om zich af te stemmen op de natuur en te leven in balans met het platteland, om een betere boer te worden bijvoorbeeld. Een jonge man kon zo leren hoe het land te bewerken, hoe te leven met de seizoensfeesten, hoe te zaaien, te planten en te oogsten. Jonge vrouwen werd geleerd om de vruchten van de natuur te gebruiken als medicijnen. Het leerde hen in elk geval een groot respect te hebben voor de natuur en het was bovendien een geheime en familiale aangelegenheid .

De beweging binnen de moderne hekserij gaat in zekere zin stilaan terug naar deze familiaal georienteerde één-tot-één manier van doorgeven van kennis. Hierdoor komen ook een aantal andere elementen die door onze voorouders zouden gebruikt zijn opnieuw naar voor. De heks in de middeleeuwen was ontzettend geboeid en geinteresseerd in het veranderen van zijn of haar gemoedstoestand. En het effectief veranderen daarvan was in de ogen van de mens in de middeleeuwen niets anders dan een spirituele ervaring of pure magie. Moderne hekserij is volop aan het veranderen, door minder ritueel te worden zoals het was in de tijd van Gardner en steeds meer en verder shamaanse praktijken eigen te maken. Waarschijnlijk ook mede hierdoor krijgt de hekserij momenteel beoefenaars over de ganse wereld.